Als je een omgevingsvergunning aanvraagt voor een bouwproject dat onder de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) valt, ben je ook verplicht een gecertificeerde kwaliteitsborger in te schakelen. Dit geldt voor bouwwerken in gevolgklasse 1, zoals grondgebonden woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen. In dit artikel lees je welke projecten onder de Wkb vallen, wat een kwaliteitsborger doet en wanneer je hem inschakelt.
Welke bouwprojecten vallen onder de Wkb?
De Wet kwaliteitsborging bouw is van toepassing op bouwwerken die vallen in de zogenoemde gevolgklasse 1. Dit zijn bouwwerken waarbij de gevolgen van een eventuele fout relatief beperkt zijn. Denk aan grondgebonden woningen, vakantiewoningen, eenvoudige bedrijfshallen en kleine kantoorgebouwen tot maximaal twee bouwlagen. Zodra je voor zo’n project een omgevingsvergunning nodig hebt, is de Wkb van toepassing.
Gevolgklasse 1 is de eerste categorie van drie. Gevolgklasse 2 en 3 omvatten complexere bouwwerken, zoals ziekenhuizen en hoogbouw. Deze klassen worden op een later moment onder de Wkb gebracht. Voorlopig richt de wet zich dus op de meest voorkomende bouwprojecten in Nederland, wat betekent dat een groot deel van de nieuwbouwwoningen en kleinere utiliteitsbouw al onder het nieuwe stelsel valt.
Verbouwingen vallen alleen onder de Wkb als het gaat om vergunningplichtige werkzaamheden aan een bouwwerk in gevolgklasse 1. Kleine onderhoudswerkzaamheden of vergunningsvrije aanpassingen blijven buiten het bereik van de wet. Twijfel je of jouw project onder de Wet kwaliteitsborging bouw valt? Dan is het verstandig dit vroegtijdig te laten toetsen.
Wat doet een kwaliteitsborger precies tijdens een bouwproject?
Een kwaliteitsborger is een onafhankelijke, gecertificeerde partij die tijdens het bouwproces toetst of het werk voldoet aan de bouwtechnische eisen uit het Bouwbesluit. Hij bewaakt de kwaliteit op de bouwplaats, beoordeelt het borgingsplan en geeft aan het einde van het project een verklaring af waarmee de gemeente het gebouw in gebruik kan laten nemen.
Concreet voert de kwaliteitsborger onder meer de volgende taken uit:
- Beoordelen van het kwaliteitsborgingsplan dat de aannemer opstelt
- Uitvoeren van risicogericht toezicht op de bouwplaats
- Controleren of afwijkingen van het plan worden hersteld
- Vastleggen van bevindingen in een dossier bevoegd gezag
- Afgeven van een verklaring dat het bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische voorschriften
Belangrijk om te weten: een kwaliteitsborger mag geen bouwadvies geven. Zodra hij dat doet, verliest hij zijn onafhankelijke positie en daarmee zijn certificering. De kwaliteitsborger is dus geen adviseur of ontwerper, maar een onafhankelijke controleur. Wil je als initiatiefnemer inhoudelijk advies over het bouwproces, dan schakel je daarvoor een andere partij in, zoals een bouwkundig adviseur of projectmanager.
Wanneer schakel je een kwaliteitsborger in: voor of na de omgevingsvergunning?
Je schakelt een kwaliteitsborger in vóór de bouwmelding, en dus voordat de bouw begint. De bouwmelding is een verplichte stap in het Wkb-proces en moet minimaal vier weken voor de start van de bouw worden ingediend bij de gemeente. Bij die melding moet je al kunnen aantonen dat je een gecertificeerde kwaliteitsborger hebt aangesteld.
De volgorde van stappen ziet er in de praktijk als volgt uit:
- Je vraagt een omgevingsvergunning aan voor het bouwproject
- Na verlening van de vergunning selecteer je een gecertificeerde kwaliteitsborger
- Samen met de aannemer wordt een kwaliteitsborgingsplan opgesteld
- Je dient de bouwmelding in, inclusief het borgingsplan en de naam van de kwaliteitsborger
- Na minimaal vier weken mag de bouw starten
- Na oplevering dien je een gereedmelding in, met de verklaring van de kwaliteitsborger
Het is dus een misverstand dat je de kwaliteitsborger pas na de vergunningverlening hoeft te regelen. Hoe eerder je hem betrekt, hoe soepeler het proces verloopt. Vroeg overleg zorgt ervoor dat het kwaliteitsborgingsplan goed aansluit op het bouwontwerp en dat er geen vertraging optreedt bij de bouwmelding.
Wat zijn de gevolgen als je geen kwaliteitsborger inschakelt bij een Wkb-plichtig project?
Als je geen kwaliteitsborger inschakelt bij een Wkb-plichtig project, kun je het bouwwerk niet rechtsgeldig in gebruik nemen. Zonder de verklaring van een gecertificeerde kwaliteitsborger kan de gemeente de gereedmelding niet accepteren, en zonder goedgekeurde gereedmelding mag het gebouw niet worden gebruikt. Dit kan leiden tot aanzienlijke vertragingen en financiële schade.
Daarnaast zijn er juridische gevolgen. De aansprakelijkheid van de aannemer is onder de Wkb uitgebreid. Als achteraf blijkt dat het bouwwerk niet voldoet aan de bouwtechnische eisen, is de aannemer aansprakelijk, ook als gebreken pas later aan het licht komen. Een goed gedocumenteerd borgingsproces biedt alle partijen bescherming. Ontbreekt dit, dan staat de initiatiefnemer bij problemen veel zwakker.
Tot slot loop je het risico dat de gemeente handhavend optreedt. Dat kan variëren van een aanschrijving tot stillegging van de bouw of zelfs een last onder dwangsom. Kortom: het niet inschakelen van een kwaliteitsborger bij een Wkb-plichtig project is geen optie, maar een serieus risico dat je wilt vermijden.
Hoe kies je de juiste gecertificeerde kwaliteitsborger?
De juiste kwaliteitsborger kies je op basis van zijn certificering, ervaring met vergelijkbare projecten en zijn werkwijze op de bouwplaats. Kwaliteitsborgers moeten zijn gecertificeerd door een erkende certificerende instelling en ingeschreven staan in het daarvoor bestemde register. Controleer dit altijd voordat je een overeenkomst sluit.
Let bij je keuze op de volgende punten:
- Certificering: Is de kwaliteitsborger gecertificeerd voor gevolgklasse 1?
- Ervaring: Heeft hij aantoonbare ervaring met vergelijkbare bouwprojecten?
- Beschikbaarheid: Kan hij het project op het gewenste moment begeleiden?
- Werkwijze: Hoe organiseert hij zijn toezicht en rapportage?
- Onafhankelijkheid: Heeft hij geen zakelijke banden met de aannemer of het ontwerp?
De onafhankelijkheid van de kwaliteitsborger is cruciaal. Hij mag geen belang hebben bij de uitkomst van het bouwproject. Een kwaliteitsborger die tegelijkertijd betrokken is bij het ontwerp of de uitvoering verliest zijn onafhankelijke positie. Kies daarom altijd voor een partij die volledig los staat van de overige projectpartners.
Goed projectmanagement kan helpen bij het selecteren en aansturen van de juiste kwaliteitsborger, zodat de samenwerking soepel verloopt en het borgingsproces geen vertraging oplevert.
Hoe Asbo helpt met kwaliteitsborging bouw
Wij zijn gecertificeerd kwaliteitsborger en begeleiden bouwprojecten in gevolgklasse 1 van begin tot eind. Als onafhankelijke partij zorgen wij ervoor dat jouw project voldoet aan alle bouwtechnische eisen uit het Bouwbesluit, zodat de gereedmelding zonder problemen kan worden ingediend. Dit is wat wij voor je doen:
- Beoordeling van het kwaliteitsborgingsplan van de aannemer
- Risicogericht toezicht op de bouwplaats tijdens de uitvoering
- Vastlegging van bevindingen in een volledig dossier bevoegd gezag
- Afgifte van de verklaring bij oplevering
- Ondersteuning bij de bouwmelding en gereedmelding richting de gemeente
Wil je weten of jouw project onder de Wkb valt en wat wij voor je kunnen betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
Gerelateerde artikelen
- Hoe prioriteer ik onderhoud, veiligheid en duurzaamheid tegelijk?
- Welke borgingsdocumentatie heb je nodig bij een complexe WKB-renovatie?
- Welke WKB-procedures gelden bij sloopwerkzaamheden?
- Hoe controleer je of je WKB-kwaliteitsborger gecertificeerd is?
- Hoe borg je kennisoverdracht tussen verschillende projectfases?