Welke WKB-controles vinden plaats in de ontwerpfase?

Dion de Been ·
Projectmanager bestudeert architecturale blauwdrukken op houten vergadertafel met kwaliteitscontrolelijst en rode pen

De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) heeft sinds 1 januari 2024 de bouwsector ingrijpend veranderd. Voor bouwprojecten in gevolgklasse 1 is het inschakelen van een onafhankelijke kwaliteitsborger verplicht geworden. Deze kwaliteitsborger voert tijdens verschillende fasen van het bouwproces controles uit, waarbij de ontwerpfase een cruciale rol speelt.

Wkb-controles in de ontwerpfase zorgen ervoor dat bouwplannen al voordat de eerste spade de grond in gaat volledig voldoen aan alle technische eisen. Dit voorkomt kostbare aanpassingen tijdens de bouw en waarborgt dat het eindresultaat aan alle kwaliteitseisen voldoet. Voor initiatiefnemers is het essentieel om te begrijpen welke controles plaatsvinden en hoe deze het bouwproces beïnvloeden.

Wat zijn Wkb-controles en waarom zijn ze nodig in de ontwerpfase?

Wkb-controles zijn onafhankelijke toetsingen door gecertificeerde kwaliteitsborgers die controleren of bouwplannen voldoen aan alle wettelijke technische eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Deze controles zijn verplicht voor nieuwbouwprojecten in gevolgklasse 1 sinds de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

De ontwerpfase is cruciaal, omdat fouten in het ontwerp tijdens de uitvoering veel kostbaarder zijn om te corrigeren. Door al in de ontwerpfase grondig te controleren, voorkom je dat bouwwerken later moeten worden aangepast of zelfs afgebroken. De kwaliteitsborger beoordeelt of alle tekeningen, berekeningen en specificaties compleet zijn en voldoen aan de geldende normen.

Deze controles dienen meerdere doelen. Ze waarborgen de veiligheid van het toekomstige gebouw, zorgen voor naleving van energieprestatie-eisen en controleren of constructieve elementen correct zijn berekend. Daarnaast wordt gecontroleerd of het ontwerp voldoet aan toegankelijkheidseisen en brandveiligheidsvoorschriften.

Welke aspecten worden gecontroleerd tijdens Wkb-controles in de ontwerpfase?

De kwaliteitsborger controleert tijdens de ontwerpfase alle technische aspecten van het bouwplan, inclusief constructieve berekeningen, installatietekeningen, energieprestatieberekeningen, brandveiligheidsmaatregelen en toegankelijkheidsvoorzieningen. Deze controle omvat zowel de volledigheid als de juistheid van alle documenten.

Constructieve aspecten vormen een belangrijk onderdeel van de controle. De kwaliteitsborger beoordeelt of funderingsberekeningen correct zijn uitgevoerd, draagconstructies voldoende zijn gedimensioneerd en verbindingen tussen bouwelementen volgens de normen zijn ontworpen. Ook wordt gecontroleerd of de gekozen materialen geschikt zijn voor de beoogde toepassing.

Installatietechnische aspecten krijgen eveneens uitgebreide aandacht. Dit omvat de controle van verwarmings-, ventilatie- en airconditioningsystemen, elektrische installaties, sanitaire voorzieningen en eventuele speciale installaties, zoals liften of sprinklerinstallaties. De kwaliteitsborger beoordeelt of deze installaties correct zijn ontworpen en geïntegreerd in het gebouw.

Energieprestatie en duurzaamheid zijn andere cruciale controlepunten. De kwaliteitsborger verifieert of het gebouw voldoet aan de geldende energieprestatie-eisen, of isolatiewaarden correct zijn berekend en of duurzame energiesystemen juist zijn gespecificeerd. Ook wordt gecontroleerd of het gebouw voldoet aan eventuele gemeentelijke duurzaamheidseisen.


Asbo Advies
Hi!
Hoe kunnen we helpen?
Hoi! Ik zie dat je meer wilt weten over WKB-controles in de ontwerpfase. Veel initiatiefnemers, aannemers en vastgoedeigenaren lopen hier tegenaan. Wat beschrijft jouw situatie het best?
Goed om te horen dat je proactief bezig bent — dat is precies de juiste aanpak. Veel opdrachtgevers die vroeg beginnen met kwaliteitsborging besparen achteraf aanzienlijk op kosten en vertragingen. Wat voor soort opdrachtgever ben je?
Dat herkennen we. Juist in de ontwerpfase is het cruciaal dat alles klopt — fouten die hier worden gemist, zijn tijdens de uitvoering veel kostbaarder om te herstellen. Waar loop je nu precies tegenaan?
Goed dat je je hierop voorbereidt! Sinds 1 januari 2024 is de WKB van kracht voor gevolgklasse 1-projecten, en veel organisaties zijn nog aan het uitzoeken wat dit precies voor hen betekent. In welke fase zit jij?
Op basis van wat je hebt aangegeven kan Asbo Advies je concreet verder helpen. Als gecertificeerd kwaliteitsborger begeleiden wij opdrachtgevers volledig door het WKB-proces — van de eerste ontwerpschetsen tot de definitieve goedkeuring. Laat je gegevens achter en we nemen contact met je op voor een vrijblijvend gesprek.
Bedankt! Je gegevens zijn ontvangen. Ons team bekijkt je aanvraag en neemt contact met je op om jouw bouwproject en de WKB-mogelijkheden te bespreken. We kijken ernaar uit!

Wanneer vinden Wkb-controles plaats tijdens het ontwerpproces?

Wkb-controles in de ontwerpfase vinden plaats op meerdere momenten: na het voorlopig ontwerp, tijdens het definitief ontwerp en vóór de start van de uitvoering. De timing is afhankelijk van de complexiteit van het project en de gekozen contractvorm, maar de laatste controle moet altijd plaatsvinden voordat de bouwwerkzaamheden beginnen.

Bij UAV 2012-contracten, waarbij de opdrachtgever het ontwerp levert, vindt de eerste controle meestal plaats na het gereedkomen van het voorlopig ontwerp. Dit biedt de mogelijkheid om eventuele tekortkomingen vroegtijdig te signaleren en aan te passen voordat het ontwerp verder wordt uitgewerkt.

Een tweede controleronde volgt na het definitief ontwerp, wanneer alle tekeningen, berekeningen en specificaties compleet zijn. Deze controle is uitgebreider en toetst alle aspecten van het ontwerp aan de geldende eisen. Eventuele aanpassingen kunnen op dit moment nog relatief eenvoudig worden doorgevoerd.

De finale controle vindt plaats vlak voor de start van de bouwwerkzaamheden. Hierbij wordt gecontroleerd of alle eerdere opmerkingen zijn verwerkt en of het ontwerp gereed is voor uitvoering. Pas na goedkeuring van deze controle mag de aannemer starten met de bouwwerkzaamheden.

Wie voert de Wkb-controles uit en wat zijn hun bevoegdheden?

Wkb-controles worden uitgevoerd door onafhankelijke, gecertificeerde kwaliteitsborgers die zijn toegelaten door de Toelatingsorganisatie kwaliteitsborging bouw (TloKB). Deze kwaliteitsborgers hebben specifieke bevoegdheden om bouwplannen te beoordelen en goed- of afkeuring te geven vóór de start van de bouwwerkzaamheden.

De onafhankelijkheid van de kwaliteitsborger is wettelijk verankerd in artikel 3.82 van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Dit betekent dat de kwaliteitsborger geen financiële of organisatorische banden mag hebben met partijen die betrokken zijn bij het ontwerp of de uitvoering van het bouwwerk. Deze onafhankelijkheid waarborgt een objectieve beoordeling.

Kwaliteitsborgers hebben de bevoegdheid om aanvullende informatie op te vragen als het ontwerp onvolledig is. Ze kunnen eisen dat berekeningen worden aangevuld, tekeningen worden verduidelijkt of aanvullende onderbouwingen worden geleverd. Zonder hun goedkeuring mag niet worden gestart met de bouwwerkzaamheden.

Belangrijk is dat kwaliteitsborgers geen advies mogen geven over hoe problemen kunnen worden opgelost. Hun rol is puur toetsend: ze beoordelen of het ontwerp voldoet aan de eisen, maar geven geen suggesties voor verbeteringen. Voor advies moet de initiatiefnemer zich wenden tot andere partijen, zoals architecten of constructeurs.

Wat gebeurt er als een ontwerp niet door de Wkb-controle komt?

Als een ontwerp niet door de Wkb-controle komt, moet de initiatiefnemer de geconstateerde tekortkomingen laten aanpassen voordat de bouwwerkzaamheden mogen starten. De kwaliteitsborger geeft een gedetailleerd rapport met alle punten die niet voldoen aan de eisen, waarna na de aanpassingen een nieuwe controle plaatsvindt.

De kwaliteitsborger specificeert precies welke onderdelen van het ontwerp niet voldoen aan de geldende eisen. Dit kunnen constructieve gebreken zijn, ontbrekende berekeningen, onjuiste installatiespecificaties of onvoldoende onderbouwing van energieprestaties. Alle geconstateerde tekortkomingen moeten worden opgelost.

Na het doorvoeren van aanpassingen dient een herziene versie van het ontwerp opnieuw ter beoordeling aan de kwaliteitsborger te worden voorgelegd. Deze hercontrole richt zich specifiek op de eerder geconstateerde tekortkomingen, maar kan ook nieuwe aspecten aan het licht brengen die door de wijzigingen zijn ontstaan.

Het proces kan meerdere rondes vergen voordat het ontwerp volledig is goedgekeurd. Dit kan vertragingen opleveren in de planning; daarom is het verstandig om ruim de tijd te nemen voor een zorgvuldige voorbereiding van het ontwerp. Een goede voorbereiding voorkomt veel heen-en-weercommunicatie en bespaart tijd en kosten.

Hoe Asbo helpt met Wkb-controles in de ontwerpfase

Wij bij Asbo begeleiden je volledig door het Wkb-proces, vanaf de eerste ontwerpschetsen tot de definitieve goedkeuring. Als gecertificeerd kwaliteitsborger zorgen we ervoor dat je bouwproject vanaf het begin voldoet aan alle wettelijke eisen, waardoor kostbare aanpassingen achteraf worden voorkomen.

Onze Wkb-begeleiding omvat:

  • Vroegtijdige beoordeling van ontwerpplannen om problemen te voorkomen
  • Volledige controle van alle technische documenten en berekeningen
  • Heldere rapportage over eventuele tekortkomingen en vereiste aanpassingen
  • Begeleiding bij het doorvoeren van wijzigingen in het ontwerp
  • Coördinatie met architecten en andere betrokken partijen

Door onze jarenlange ervaring in bouwkostenregie en bouwkundig advies weten we precies waar de valkuilen liggen in het ontwerpproces. We nemen alle zorgen over de Wkb-procedure uit je handen, zodat jij je kunt concentreren op je kernactiviteiten. Wil je weten hoe wij jouw bouwproject Wkb-proof kunnen maken? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden.

Gerelateerde artikelen

Asbo Advies
Hi!
Hoe kunnen we helpen?
Heeft u vragen over bouwadvies of wilt u meer informatie? Vul het onderstaande formulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.
Bedankt, uw aanvraag is succesvol verzonden.
Ons team bekijkt uw verzoek en neemt contact met u op om de mogelijkheden voor uw bouwproject te bespreken.